Onderzoek
Wat we weten over microvezels, en wat we niet weten.
Wij doen geen gezondheidsclaims. Wel vinden we dat je moet kunnen zien waar het onderzoek staat. Deze pagina is daarom in drie lagen gesorteerd, van zeker naar onzeker.
Hoe je deze pagina leest
Niet elk onderzoek is even hard.
Over microplastics verschijnt veel, en in de meeste artikelen loopt het door elkaar: een gemeten hoeveelheid in zeewater staat naast een celkweekexperiment alsof ze hetzelfde gewicht hebben. Dat zijn ze niet.
Daarom staat hieronder alles op sterkte gesorteerd. Waar iets vaststaat, zeggen we dat. Waar het onderzoek een richting op wijst zonder uitsluitsel te geven, noemen we het een aanwijzing. En waar het antwoord ontbreekt, staat dat er ook.
Laag 1 — dit staat vast
Synthetisch textiel is een van de grootste bronnen van microplastic.
De IUCN schatte in 2017 dat 15 tot 31 procent van al het plastic in de oceanen bestaat uit primair microplastic: deeltjes die al klein waren toen ze in het milieu kwamen. Van dat primaire microplastic komt ongeveer 35 procent uit het wassen van synthetisch textiel. Daarmee is kleding, samen met bandenslijtage, een van de twee grootste bronnen.
Hoeveel er per wasbeurt loskomt is ook gemeten. De Falco en collega’s vonden in Scientific Reports (2019) tussen 124 en 308 milligram vezels per kilo gewassen textiel, oftewel 640.000 tot 1,5 miljoen losse vezels per wasbeurt. Het weefsel maakt veel uit: een polyester T-shirt liet ongeveer 125 milligram per kilo los, een gemengd truitje 308.
Eén nuance die wij er zelf bij zetten, omdat hij vaak wegvalt: bij dat gemengde truitje was ongeveer tachtig procent van de losgekomen vezels cellulose, geen plastic. Niet elke vezel die je wasmachine uitspoelt is dus microplastic. Bij honderd procent polyester is dat wel zo.
En het gebeurt niet alleen in de wasmachine. Het RIVM zette het onderzoek naar microplastics in binnenlucht op een rij en komt uit op gemiddeld 1,6 tot 9,3 deeltjes per kubieke meter. Dat is een literatuuroverzicht, geen eigen meting — dat verschil hoort erbij. Textiel, dus kleding, tapijt en gordijnen, is daarbij de voornaamste bron.
- IUCN, 2017Primary Microplastics in the Oceans: a global evaluation of sources. Bekijk de bron
- Scientific Reports, 2019De Falco e.a., The contribution of washing processes of synthetic clothes to microplastic pollution. Bekijk de bron
- PLOS ONE, 2021Domestic laundry and microfiber pollution: fiber shedding from consumer apparel textiles. Bekijk de bron
- RIVMMicroplastics aangetoond in binnenlucht. Bekijk de bron
Laag 2 — dit suggereert het onderzoek
Die deeltjes komen in het menselijk lichaam terecht.
Dat microplastics in menselijk weefsel worden aangetroffen, is inmiddels in tientallen studies beschreven. Een overzichtsstudie in het Journal of Global Health bracht de vondsten samen: longen, maag-darmkanaal, bloed, placenta, hart, lever.
Twee voorbeelden. In het tijdschrift Toxics (2023) werd longweefsel van twaalf niet-rokende patiënten onderzocht; in elf monsters werden samen 108 microplasticdeeltjes gevonden, met een mediaan van 2,19 deeltjes per gram. Bijna negentig procent was tussen de 20 en 100 micrometer groot, en polypropeen was met 34 procent het meest voorkomende polymeer. En in menselijke placenta’s zijn deeltjes niet alleen aangetroffen maar ook met elektronenmicroscopie gelokaliseerd.
Over wat die deeltjes daar dóén, bestaat laboratoriumonderzoek dat wijst op oxidatieve stress en ontstekingsreacties. Een artikel uit 2025 in Environmental Science & Technology richt zich specifiek op vezels uit textiel en op mogelijke effecten op hersenweefsel.
Let op het woord aanwijzing. Dit is grotendeels celkweek- en dieronderzoek, vaak bij concentraties die hoger liggen dan wat mensen in het dagelijks leven binnenkrijgen. Dat iets in een laboratorium schade veroorzaakt, betekent niet dat het dat bij jou thuis ook doet.
- Journal of Global Health, 2024Detection of microplastics in human tissues and organs: a scoping review. Bekijk de bron
- Environment InternationalPlasticenta: microplastics in het intracellulaire compartiment van menselijke placenta’s. Bekijk de bron
- Toxics, 2023Microplastics in the lung tissues associated with blood test index. Bekijk de bron
- Environmental Science & Technology, 2025Impact of textile-derived micro- and nanoplastics on brain health. Bekijk de bron
Laag 3 — dit weten we niet
Wat dit betekent voor jouw gezondheid.
Het RIVM zet het zelf in de kop van zijn eigen bericht: schadelijkheid onbekend. Dat is geen slag om de arm uit voorzichtigheid, dat is de stand van de wetenschap.
Er is geen onderzoek dat aantoont dat het dragen van een polyester trui je ziek maakt. Wat ontbreekt is de moeilijkste schakel: van aangetoonde blootstelling naar aangetoond effect, bij mensen, bij realistische hoeveelheden, over een mensenleven.
Overzichtsartikelen uit 2025 behandelen dit als een openstaande vraag. Daar komt een praktisch probleem bij: er bestaat nog geen gestandaardiseerde methode om microplastics te meten, waardoor studies onderling slecht vergelijkbaar zijn en getallen uit verschillende onderzoeken niet zomaar naast elkaar te leggen zijn.
Wij gaan die schakel hier niet zelf leggen. Als het onderzoek verschuift, verschuift deze pagina mee.
- The Lancet Planetary Health, 2025Microplastic and nanoplastic pollution and associated potential disease risks. Bekijk de bron
- Deutsches Ärzteblatt International, 2025Microplastics: state of the evidence on health effects and public perception. Bekijk de bron
- Frontiers in Environmental Science, 2025A review of microplastic pollution and human health risk assessment. Bekijk de bron
Waarom we het dan toch doen
Voor het milieu is de zaak wél rond.
De gezondheidsvraag staat open. De milieuvraag niet. Dat synthetisch textiel een van de grootste bronnen van microplastic in water en lucht is, staat in laag 1 en daar is geen discussie over.
Dat is op zichzelf genoeg reden om te willen weten waar je kleren van gemaakt zijn. En het is precies wat wij zichtbaar maken: niet meer, maar ook niet minder.
Elke bron op deze pagina is nagelopen op de cijfers die we eruit aanhalen. Laatst gecontroleerd: 6 september 2026.